Environmental chinhu - zviri ... ikoroji uye vanhu. Mhando kwezvakatipoteredza zvinhu. Kupatsanura kwezvakatipoteredza zvinhu

Absolutely zvinenge zvose Pasi vanotungamirirwa kwezvakatipoteredza zvinhu. Zvinogona zvakananga kana zvisina kunanga, asi achine chinokosha kukanganisa basa nevanhu, nemamiriro nemhuka. Environmental chinhu - ane chinhu kwezvakatipoteredza, kukonzera zvinenge kuchinja zvimwe zvinhu muupenyu. Dzingave dzawirwa kubudikidza okunze zviri munharaunda (tembiricha, mwando, nemwaranzi background, kwakaita nzvimbo yacho, chiedza), mabasa evanhu kana chinhanho dzakawanda zvipenyu (parasitism, predation, makwikwi).

Kutsunga zvakatipoteredza chinhu

Wednesday - rudzi kunzwisisa kwezvakatipoteredza, yakapoteredza chipenyu muviri, izvo chokuita ayo anokosha. Izvi zvinogona kuva akagadzirwa mananara zvokunyama miviri, simba. Environmental chinhu - raishandiswa nzvimbo uko zvinenge kuchinja. Izvi zvinogona kuva kuderera kana kuwedzera tembiricha, mwando kana kuoma, nemwaranzi background, basa nevanhu, makwikwi pakati pemhuka, uye zvichingodaro. D. Shoko rokuti "dzinogarisana" zvakasikwa ndiyo chikamu zvakasikwa, apo zvinhu zvipenyu, kusanganisira chokwadi kuti anopa zvakananga kana zvisina kunanga simba. Ichi chinhu nokuti zvimwe kukanganisa nyaya. Environment ari dzichichinja, ayo chinoumba zvikamu zviri siyana, saka mhuka, zvinomera uye kunyange vanhu vanofanira kuramba chinja, kuchinja, kuti zvimwe kurarama uye tinobereka.

Kupatsanura kwezvakatipoteredza zvinhu

On zvipenyu zvinogona kuitwa kuarwisa uye chakagadzirwa nemigumisiro. Kune mhando inoverengeka classifications, asi vari kuonekwa mhando rakajairika kwezvakatipoteredza zvinhu zvakadai abiotic, biotic uye anthropogenic. All zvipenyu zviri zvimwe akabatwa Chiitiko, uye zvinoumba zvinhu zvisina upenyu zvakasikwa. Ndicho abiotic zvikonzero kukanganisa zvokurarama nazvo vanhu, zvinomera, mhuka. Ivowo, akakamurwa edaphic, okunze, kemikari, hydrographic, pyrogenic, orographic.

Light, mwando, tembiricha, barometric kufurirwa uye kunonaya, zuva nemwaranzi, mhepo kunogona kunzi dzezvakatipoteredza zvinhu. Edaphic kanganisa zvipenyu kuburikidza kupisa, mhepo uye mvura utongi, ayo makemikari anoumba uye zvokuimba mamiriro, ari pasi pamwero, acidity. Chemical zvikonzero - ndiyo munyu mvura nziyo, gasi anoumba chadenga. Pyrogenic - matambudziko moto zvakatipoteredza. Zvipenyu kuti ajairane kwenzvimbo, kukwira, uyewo zvinoitwa mumvura, ayo zviri Organic uye chicherwa zvinhu.

Biotic kwezvakatipoteredza chokufunga - chiri ukama zvipenyu, uyewo matambudziko ukama hwavo zvakatipoteredza. Kuvhiringidzwa zvingava zvakananga kana zvisina kunanga. Somuenzaniso, vamwe zvinenge vanokwanisa kuchinja okunze, kushandura Kuronga ivhu , etc. Biotic zvinoongororwa rakakamurwa nezvemarudzi zvina: .. Phytogenic (miti sei kwezvakatipoteredza uye mumwe), zoogenic (mhuka sei kwezvakatipoteredza uye mumwe) mikogennye (migumisiro vane howa) uye mikrobiogennye (pakati vari tusingaoneki).

Man-akaita kwezvakatipoteredza chinhu - shanduko zvipenyu ezvinhu yakafanira nemabasa evanhu. Zviito zvinogona kuva vanoziva uye afenda. Zvisinei, hunozoita kuti kusingarapiki kuchinja zvakasikwa. Munhu anovhunanya ivhu layer kunosvibisa mhepo uye mvura nezvinhu zvinokuvadza, anopa dzinongoitika nharaunda. Anthropogenic zvinhu zvinogona mapoka mapoka mana makuru: zvipenyu, zvemakemikari, magariro uye mumuviri. Ndivo zvose pakawanda, zvazvinoita mhuka, zvinomera, tupukanana tusingaoneki pave kwaita itsva kwemarudzi uye vadzime pachiso tsaru.

Makemikari Migumisiro zvezvakatipoteredza zvikonzero pamusoro zvinenge kazhinji vane inokanganisa zvakatipoteredza. Kuti vabudirire goho rakanaka, vanhu vanoshandisa fetiraiza uye kuuraya tupukanana pamwe chepfu, nokudaro kusvibisa ivhu uye mvura. Paro inofanira kuwedzerwa kuti tsvina chokufambisa uye indasitiri. Zvinhu Zvokunyama vanotarisirwa kufamba mu ndege, zvitima, motokari, kushandiswa renyukireya, ari kubatsira zvinenge zviri vibration uye ruzha. Usakanganwa pamusoro poukama vanhu munzanga. The zvoutachiona zvinhu zvinosanganisira zvinenge uyo munhu itsime chikafu kana dzinogarisana, pano zvakafanira kutakura chikafu.

zvezvakatipoteredza ezvinhu

Zvichienderana maitiro avo uye mauto zvipenyu zvakasiyana sei zvakasiyana kune abiotic zvinhu. Environmental ezvinhu kusanduka nenguva uye, chokwadi, kushandura mitemo yokupona, kukura uye kubereka vana utachiona, mhuka, notumwe. Somuenzaniso, upenyu zvinomera pasi pakati dura rine parinoperera chitsama chiedza kuti anogona kupinda nomumvura. Kuwanda mhuka ndeyevanyori rukuru okisijeni. Huge kukanganisa zvipenyu aine fivha, nokuti ayo kuderera kana kuwedzera kukanganisa pamusoro pokumuka uye kubereka. Panguva chando zera akanga akafa kwete chete mammoths uye dinosaurs, asi dzimwe mhuka dzakawanda, shiri uye zvinomera, nokudaro kuchinja zvakatipoteredza. Humidity, tembiricha uye chiedza - Ndivo chikuru zvinoita kuti tizive kuti mamiriro ezvinhu aripo zvipenyu.

chiedza

Zuva anopa upenyu kuna miti yakawanda, mhuka, hazvisi chinokosha sezvinoita vamiririri nemiti, asi zvakadaro havana kuita pasina izvozvo. Natural chiedza - chinhu chagara tsime simba. zvirimwa vakawanda rakakamurwa chiedza-rudo uye mumvuri-anoshivirira. mhando dzakasiyana anoratidza kunaka kana zvakanaka sei chiedza. Asi chinonyanya kukosha simba kwezuva ane pazuva uye usiku, nekuti dzakasiyana vamiririri fauna of vari chete usiku kana diurnal. Mugumisiro kwezvakatipoteredza zvikonzero pamusoro muviri zvakaoma kuona, asi kana pava mhuka, chiedza asingadi kukanganisa navo zvakananga, kungotaura inoratidza kudiwa kugadzirisa kwemasayendisiti kuitika mumuviri, saka kuti zvipenyu sei nokuchinja nechitarisiko ezvinhu.

unyoro

Kuvimba mvura zvose zvipenyu zviri guru kwazvo, nokuti zvakakodzera avo inoshanda zvakanaka. Utachiona Most havakwanisi kurarama yakaoma mhepo, pakupedzisira achafa. Huwandu kunayisa pamusoro imwe nguva, vaine mwando nzvimbo. Lichens Yabatwa mvura mhute kubva mumhepo inosimbisa uchishandisa chirimwa midzi, mvura mhuka yokunwa, tumbuyu, amphibians vakakwanisa muchayamwa kubudikidza nomuviri cover. Kune vanhu kuti une mvura nezvokudya kana kuburikidza oxidation mafuta. Zvose nemhuka vane adaptations dzakawanda kuti kuvatendera zvishoma nezvishoma kutambisa mvura kumurwira.

tembiricha

Nhengo dzose tinoberekwa tembiricha siyana. Kana zvazvinoita mberi, achifumira kana akawa, zvingava nyore kuti vakarasika. The mugumisiro zvezvakatipoteredza zvikonzero pamusoro zvinomera, mhuka uye vanhu vanogona kuva zvose zvakanaka nezvakaipa. Mukati tembiricha siyana nhengo hwapedyo dzinowanzoona, asi rekukwazisa tembiricha anosvika rokumusoro kana yakaderera muganhu, pezvakaitwa upenyu vari seiyi, uye ipapo zvachose akamira, zvichiita kuti rufu zvisikwa. Mumwe anoda chando, mumwe - kupisa, uye vamwe vanogona kurarama mumamiriro ezvinhu dzezvakatipoteredza akasiyana. Somuenzaniso, mabhakitiriya, lichens kukunda akasiyana-siyana tembiricha Tigers kunzwa zvakanaka munzvimbo dzinopisa uye kuSiberia. Asi vazhinji zvipenyu kurarama chete rakamanikana tembiricha siyana. Somuenzaniso, korari kukura mvura pa 21 ° C. Achideredza tembiricha kana overheating pavo kuurayisa.

In dzinopisa nharaunda, mamiriro okunze nokufamba vari kushanda zvisingaoneki, haagoni kutaurwa dzinodziya mapazi. The muviri anomanikidzwa kuchinja shanduko mwaka, vakawanda kutanga chando, kuti refu akatama, uye zvinomera kufa zvachose. Under yaivhuvhuta mamiriro ezvinhu tembiricha, zvimwe zvisikwa dzinorara kwenguva refu kuti atasve kunze akaipisisa zvaibvira nguva yavo. Iyi inongova huru kwezvakatipoteredza zvikonzero pamusoro zvinenge vanobatwawo nokuda mumhepo kumanikidzwa, mhepo, kukwira.

Igaroziva zvezvakatipoteredza zvikonzero pamusoro zvipenyu

On kukura uye kubereka zvipenyu zviri sei nzvimbo. Mapoka ose zvezvakatipoteredza zvinhu kazhinji kukanganisa zvakaoma, pane mumwe nomumwe. Simba pokudzora mumwe kunobva mamwe. Somuenzaniso, kuti chiedza haigoni kutsiviwa carbon dioxide, asi kuchinja tembiricha, zvinokwanisika kuti misa mashoko photosynthesis zvinomera. All izvi zvinoita sei muviri umwe nzira kana mumwe haisi chete. The aitungamirira basa achizosiyana zvichienderana nenguva yegore. Somuenzaniso, tsime rinokosha zvinomera zvakawanda tembiricha panguva maruva nguva - the mwando ivhu, kana kuibva - mwando nezvimwe. Kunewo vakaomerwa zvikonzero, zvakawandisa kana kushayiwa riri pedyo miganhu kutsungirira muviri. Vasimba kunyange apo zvisikwa zvipenyu zviri rutsigiro rwakakwana.

Igaroziva zvezvakatipoteredza zvinhu miti

Nokuti mumwe mumiririri Maruva dzinogarisana ichaongororwa akapoteredza muzvarirwo. Zvakanga iye uyo pave ose anodiwa dzezvakatipoteredza zvinhu. chirimwa dzinogarisana inopa zvakakodzera hwevhu uye mhepo, chiedza, tembiricha, mhepo, ivo Zvakanyanya Kunaka Panguva Yepamuviri uwandu zvinovaka muviri muvhu. The zvinoitika pamwero zvezvakatipoteredza zvinhu achibvumira zvinenge anowanzoita kukura, kutanga uye tinobereka. Vamwe zvinhu zvinogona kukanganisa mbesa. Somuenzaniso, kana ukaisa tsika uri kwezvinoshandiswa munda, umo ivhu asina zvinokurisa zvakakwana, uchamera zvishomanana kana pasina kuwedzera zvachose. vakaomerwa chinhu akadaro aigona kunzi. Kunyange zvakadaro, vakawanda zvinomera ajairane dzezvakatipoteredza ezvinhu.

Representatives kasvisto akura mugwenga, kuchinja mamiriro ezvinhu vachishandisa rinokosha. Kazhinji Vane refu kwazvo uye simba midzi anogona kuenda zvakadzama pasi mamita 30. Zvinokwanisika uye zvachero midzi, iyo anobvumira kuunganidza mwando munguva pfupi mvura. Water pamiti hunde dzacho inochengetwa (kazhinji akaremara), mashizha, mapazi. Vamwe vagari murenje vanokwanisa mishoma kumirira mvura inopa upenyu, asi zvikuru kuti unofadza meso kwemazuva mashomanana. Somuenzaniso, ephemera unoparadzira mbeu kuti imere chete pashure mvura, zvino mugwenga Anotumbuka mangwanani, uye masikati maruva ichasvava.

Igaroziva zvezvakatipoteredza zvinhu miti sei uye pachando ezvinhu. The achinaya mvura kunonyanyisa chaizvo okunze, zhizha ipfupi, ushamwari hahuzongoparari zita, asi mamiriro okunze chando kunotora 8 kusvika 10 mwedzi. The chando pabutiro uri vasingakoshi, uye mhepo uye bares zvirimwa zvose. Maruva Vamiririri kazhinji vane kudzika midzi, ganda gobvu mashizha vane waxy unhani. The zvaida nerubatsiro zvinovaka muviri zvinomera kuunganidza panguva apo rekupedzisira polar zuva. Tundra miti kubereka mbeu, hunovambira chete kamwe pamakore 100 ose ari kupfuura zvakanaka ezvinhu. Asi lichens uye mosses kunge dzakashandisa bereka vegetatively.

Environmental zvinhu zvinomera dzinovabvumira kukudziridza zvakasiyana-siyana pazviruva. Maruva vamiririri pasina mwando tembiricha, asi kupfuura zvose zvavanoda chiedza chezuva. Zvinochinja womukati nechivako yavo, pakuonekwa. Somuenzaniso, imwe yakawanda chiedza yakakwana rinobvumira miti ichikura korona huru, asi pamakwenzi maruva, akura mumumvuri, hunoita vakadzvinyirirwa uye simba.

Ecology uye vanhu kazhinji vaende zvavo yoga nzira. Human mabasa tigume zvakatipoteredza. Basa maindasitiri emakambani, dondo moto, zvekufambisa, mhepo kusvibiswa anobuda simba zvinomera, mvura uye ivhu kubva peturu residues - izvi zvose ane inokanganisa kukura, budiriro uye kubereka zvinomera. Mumakore achangopfuura, mhando dzakawanda kasvisto vakapindawo Red Book, vazhinji vakafa zvachose.

The mugumisiro zvezvakatipoteredza zvikonzero pamusoro munhu

Chimwe chinhu mazana maviri akapfuura vanhu vaiva noutano zvikuru uye akasimba panyama kupfuura nhasi. Labor basa kuwedzera kunzwisisa ukama pakati murume uye hunhu, asi vakakwanisa kuwana pane imwe pfungwa. Rinobva Mararamiro vanhu synchronicity pamwe zvepanyama modes. mwaka mumwe racho basa nemafungiro. Somuenzaniso, muchirimo vanhuwo zvavo vanokudziridza nyika, akadyara mbeu nezvimwe zvirimwa. Muzhizha achitarisira zvirimwa, kundofudza mombe, mumatsutso - kumorwa munguva yechando - vaiita mabasa epamba, zororo. Health tsika nemagariro yave chinhu chinokosha mu zvinonyatsorehwa mutsika dzevanhu, kuziva chokuzivikanwa zvachinja pasi pokudzora dzinongoitika ezvinhu.

All hwachinja muzana remakore rechimakumi maviri, panguva kwakawedzerwa kukura zvesainzi. Chokwadi, asati kuti basa romunhu zviri kukuvadza zvakasikwa, asi akadambura zvinyorwa zvose inokanganisa zvakatipoteredza. Kupatsanura kwezvakatipoteredza zvokufunga kuziva vanhu vari kukanganiswa kuti mukuru zvakadini, uye pane chii - zvishoma. Vanhu anogara kugadzirwa kutenderera nguva, uye izvi hazvigoni asi kukanganisa utano. Hakuna periodicity, vanhu vari kuita basa iroro rose gore, zvishoma zororo, nguva dzose pane imwe kukurumidza. Chokwadi, kushanda uye Magariro zvakachinja nani, asi zvakaipira nyaradzo yakadaro zvisingafadzi. chaizvo.

Nhasi, mvura yakasviba, ivhu, mhepo, inodonha nemvura inonaya iine acid, achiparadza nemhuka kuti anokanganisa marongerwo uye zvivako. Rive dete pamusoro ozone rukoko uye haagoni nacho nemigumisiro. izvi zvose zvinotungamirira nemagene kuchinja kunotouraya, utano vanhu ari kuipa pamwe roga gore, nhamba varwere nehosha zvishoma nezvishoma inokura. Per munhu pamwero mukuru kuvhiringidzwa zvakapoteredza zvikonzero, kudzidza zvipenyu izvi maturo. Kare, vanhu vaigona kufa nechando, kupisa, nzara, nyota, munguva yedu nguva vanhu "pacharo anochera muhwiro kwayo." Kudengenyeka kwenyika, tsunami, mafashamo, moto - dzinongoitika zvose mananara aya dzemotokari vanhu, asi kunyanya munhu anokuvadza pachake. Redu hwakafananawo chikepe, iyo panguva kumhanya ari pamatombo. Kumisa kusvikira zviri yapera kuti agadzirise zvinhu, edza nokumhura zvishoma, pedyosa nechisikirwo.

Human ekushandiswa zvakatipoteredza

Vanhu chokunyunyuta pamusoro unopinza kuchinja zvakatipoteredza, kuderera utano uye zvayo zvakanaka, asi zviri kashoma kuziva vakazvipfigiramo ichi uye mhosva. Mhando dzakasiyana-siyana zvezvakatipoteredza Zvinhu zvakachinja kwemazana emakore, kwave kune nguva nokudziya, kutonhora, vachiyanikira gungwa, chitsuwa akaenda pasi mumvura. Chokwadi, hunhu wemunhu kumanikidzwa kuchinja mamiriro ezvinhu, asi haina kuisa vanhu vanachandagwinyira framework, haana kuita nomuzvarirwo uye nokukurumidza. With kukura zvesainzi yachinja zvose. Kwemazana emakore vanhu ane yakasvibiswa saka nyika kuti masayendisiti ndakabata musoro wake, asingazivi kuti kuchinja mamiriro ezvinhu.

Tichiri kuyeuka mammoths uye dinosaurs, yakatotsakatika muna Ice Age nokuda ushamwari Snap, uye vangani mhando nemhuka nezvirimwa vave zvabviswa panyika pamusoro okupedzisira 100 apfuura, ko kuzoti ari kuda kutsakatika? maguta Big vari vakatutirana pamwe mafekitari, mumisha nevakawanda kushandiswa kwemishonga yezvipembenene kuti anosvibisa ivhu uye mvura, kwese kwese pane motokari saturation. On nyika vanenge hapana nzvimbo kuti anogona pamusoro mhepo yakachena, kusvibiswa ivhu uye mvura. Kuparadzwa kwemasango, kusingaperi moto, mhaka risingagoni chete kuva kupisa chinozunguzirwa, asiwo zvinhu zvevanhu, kusvibiswa mvura zvigadzirwa mafuta, anokuvadza choutsi mumhepo - izvi zvose inokanganisa pamusoro pokumuka uye kubereka zvipenyu uye asingauyi kuvandudza utano vanhu.

"Kana munhu kuchaderedza huwandu utsi mudenga, kana utsi kuchaderedza uwandu vanhu munyika", - mashoko LA kuBaton. Zvechokwadi, ramangwana anotaridzika mwoyo mufananidzo. The yakanakisisa mupfungwa vanhu vachirwira sei kuderedza kuitika yakasviba vakasikwa purogiramu, kugadzira siyana kuchenesa filters, achitsvaka nzira kune zvinhu izvo zvino kusvibisa zvikuru.

Nzira kugadzirisa zvinetso zvemhoteredzo

Ecology uye vanhu nhasi havagoni kusvika nekubvirana. hurumende dzose uye masangano ehurumende kunge vakabatana kushanda pakugadzirisa aivapo matambudziko. All zvaunofanira kuita kutamira asiri tsvina kugadzirwa, akavharwa zvinogara, munzira kuenda zvichibvira kushandisa energy- uye zvinhu-rwokugadzira. Zviwanikwa vanofanira kunzwisisa uye dzakashandisa nharaunda. Kuwedzera mhando zvinhu vatarisana kutsakatika, zvinoda pakarepo kuwedzera nzvimbo kudzivirirwa. Uye, Chikurukuru, chinofanira kudzidzisa vanhu, kuwedzera kupa dzidzo wemauto zvakatipoteredza.